Tích cực độc hại là gì? Sự ảnh hưởng và cách phòng tránh
Sự tích cực độc hại (Toxic positivity) là niềm tin cho rằng dù hoàn cảnh xảy ra có tồi tệ hay khó khăn như thế nào, mọi người đều nên duy trì suy nghĩ tích cực và gạt bỏ đi các cảm xúc khác. Dù cuộc sống sẽ trở nên dễ dàng, bình yên hơn khi chúng ta nhìn vào những mặt tươi sáng của sự việc và giữ cho mình tâm thế lạc quan. Tuy nhiên, nếu phải cố gắng trở nên tích cực trong khi bên trong tâm trí chúng ta lại không thực sự cảm nhận như vậy, đó có thể là do ta đang chịu ảnh hưởng của sự tích cực độc hại.
Chán nản, buồn bã, đau đớn, tức giận,.. là những cảm xúc tự nhiên của con người. Mặc dù những cảm giác đó thường khó chịu, nhưng chúng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tinh thần, giúp bạn được cảm nhận và giải quyết sự việc một cách cởi mở, trung thực. Trên thực tế, sự tích cực không phải lúc nào cũng tốt. Việc cố gắng tỏ ra lạc quan khi cảm xúc bên trong không như vậy sẽ để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng về mặt tinh thần.
SỰ TÍCH CỰC ĐỘC HẠI LÀ GÌ?
Sự tích cực độc hại chỉ việc một cá nhân đang đưa những suy nghĩ tích cực đến một thái cực tổng quát hóa quá mức. Thái độ này không chỉ nhấn mạnh tầm quan trọng của sự lạc quan mà còn giảm thiểu, phủ nhận và đánh giá thấp các dấu vết cảm xúc khác của con người – những xúc cảm bị cho rằng không tạo ra sự hạnh phúc hoặc tích cực.
NHỮNG HÌNH THỨC CỦA SỰ TÍCH CỰC ĐỘC HẠI
Khi có điều gì đó tồi tệ xảy ra, chẳng hạn như vừa bị mất việc, mọi người xung quanh sẽ nói với bạn rằng: “Hãy lạc quan lên” hoặc “Không sao đâu, hãy nhìn vào mặt tích cực vào vấn đề”. Tuy biết rằng họ đưa ra những lời khuyên trên để thể hiện sự đồng cảm, nhưng đồng thời họ cũng đang dập tắt đi mong muốn được chia sẻ về những điều ta đã trải qua.
Sau khi trải qua một vài mất mát, sẽ có người đã nói với bạn rằng: “Mọi thứ xảy ra đều có lý do của nó”. Mặc dù mọi người thường đưa ra những lời khuyên như vậy vì họ tin rằng họ đang an ủi bạn, nhưng trên thực tế, họ cũng đang “vô tình” tránh né nỗi đau của người khác.
Khi bạn bày tỏ sự thất vọng hoặc buồn bã, có bao giờ người xung quanh lờ đi và nói với bạn những câu đại loại như: “Thôi đừng nghĩ đến chuyện ấy nữa, hãy nhớ về những chuyện vui vẻ thôi”. Nhiều người cho rằng đây là câu động viên giúp bạn phấn chấn hơn, nhưng trên thực tế, câu nói này không khác nào đang cho rằng bạn đau buồn là bởi vì bạn không “chọn” để được hạnh phúc.
Những lời khuyên trên thường có chủ ý tốt, bởi mọi người không biết nói gì khác hoặc không biết làm thế nào để thể hiện sự đồng cảm. Tuy nhiên, với những người đang trải qua giai đoạn khủng hoảng, câu nói ấy có thể gây ra những phản ứng ngược lại, khiến ta cảm thấy áp lực hơn. Sự tích cực độc hại đã chối bỏ toàn bộ nhu cầu được hỗ trợ một cách chân thành từ những người đang gặp các vấn đề trong cuộc sống.
TẠI SAO SỰ TÍCH CỰC ĐỘC HẠI LẠI GÂY ẢNH HƯỞNG XẤU?
Sự tích cực độc hại thực sự có thể gây nên tác động tiêu cực cho những người đang trải qua thời kì khó khăn. Thay vì có thể chia sẻ các cảm xúc chân thật của bản thân và nhận được sự ủng hộ vô điều kiện, người ta thường cảm thấy cảm xúc của họ bị chối bỏ và không được thấu hiểu. Từ đó, sự tích cực độc hại có thể dẫn đến những cảm giác và suy nghĩ cực đoan.
SỰ XẤU HỔ
Khi ai đó cảm thấy đau khổ, buồn bã, họ cần được thấu hiểu và nhận được tình yêu thương bởi người thân, bạn bè. Nhưng sự tích cực độc hại lại cho rằng những cảm xúc mà họ đang cảm thấy là không thể chấp nhận được. Nó sẽ “đánh lừa” suy nghĩ của họ rằng hành động đó thật đáng xấu hổ, vì sự đau buồn của bản thân đang làm ảnh hưởng đến mọi người xung quanh.
GÂY RA CẢM GIÁC TỘI LỖI
Đôi khi, sự tích cực độc hại sẽ khiến những người đang lo lắng, căng thẳng nghĩ rằng việc không chịu tìm cách vui vẻ, phấn chấn hơn chính là lỗi của họ. Họ đã gây ra sai lầm vì cho phép chính mình buồn bã, tiêu cực như vậy.
TRÁNH NÉ CẢM XÚC THỰC
Tính tích cực độc hại hoạt động như một cơ chế tránh né. Thay vì chấp nhận những cảm xúc thật, người ta thường chối bỏ chúng và cho rằng chúng không có thực.
NGĂN CẢN SỰ PHÁT TRIỂN
Sự tích cực độc hại cho phép người ta tránh né những cảm xúc đau buồn, nhưng đồng thời nó cũng làm suy giảm khả năng đối mặt với những cảm giác khó khăn, thử thách mà cuối cùng có thể giúp họ trở nên trưởng thành, hiểu biết và sâu sắc hơn.
Câu thần chú “chỉ được suy nghĩ về những điều tích cực, lạc quan” có thể khiến những người đang trải qua tình huống khó khăn cảm thấy đau đớn, khổ tâm tột độ. Khi một người đang phải đương đầu với những sự việc quá đỗi đau buồn, việc bảo họ chỉ được nhìn vào những khía cạnh tươi sáng, tốt đẹp sẽ trở nên tàn nhẫn hơn bao giờ hết.
NHỮNG DẤU HIỆU CỦA SỰ TÍCH CỰC ĐỘC HẠI
Tuy sự tích cực độc hại không phải lúc nào cũng dễ nhận biết, nhưng không đây là những dấu hiệu phổ biến để bạn có thể xác định rõ hơn hành vi này:
- Loại bỏ các vấn đề thay vì đối mặt và giải quyết chúng
- Cảm thấy tội lỗi khi thể hiện sự buồn bã, tức giận hoặc tuyệt vọng
- Giấu cảm xúc thật đằng sau những câu nói tích cực, lạc quan được mọi người thường xuyên sử dụng
- Che giấu hoặc phủ nhận cảm xúc thực sự của bản thân
- Coi nhẹ cảm xúc của người khác vì không muốn chúng làm bạn khó chịu
- Mỉa mai người khác khi họ không có thái độ tích cực
- Cố gắng chịu đựng hoặc “vượt qua” những cảm xúc đau đớn
CÁCH ĐỂ TRÁNH NÉ SỰ TÍCH CỰC ĐỘC HẠI
Nếu bạn bị ảnh hưởng từ sự tích cực độc hại do mọi người xung quanh tác động đến, hoặc chính bạn đang thực hiện hành vi này với người khác, thì đã đến lúc bạn nên có lối sống lành mạnh và hỗ trợ người khác một cách tốt hơn.
QUẢN LÝ CẢM XÚC TIÊU CỰC CỦA BẠN, NHƯNG KHÔNG PHỦ NHẬN CHÚNG
Những cảm xúc tiêu cực có thể gây căng thẳng, tuy nhiên, thay vì lờ đi và không chấp nhận chúng, hãy thẳng thắn đối mặt và tìm kiếm các giải quyết phù hợp. Hãy tâm sự với những người bạn tin tưởng về cảm xúc của mình và biết rằng họ sẽ thực sự lắng nghe. Nếu không thể trò chuyện cùng ai, hãy thể hiện suy nghĩ qua câu chữ bằng chữ viết nhật ký, viết note hoặc làm thơ.
THÀNH THẬT VỚI CẢM XÚC
Khi đối mặt với một tình huống căng thẳng, việc thể hiện sự lo lắng, thất vọng hoặc thậm chí sợ hãi là điều bình thường. Trong những thời điểm đó, hãy tập trung vào việc tự chăm sóc bản thân và thực hiện các bước có thể giúp cải thiện tình hình của bạn.
KHÔNG CÓ GÌ BẤT THƯỜNG NẾU BẠN CÓ NHIỀU CẢM XÚC TIÊU CỰC
Nếu đang lâm vào một hoàn cảnh khó khăn, bạn có quyền cảm thấy lo lắng về tương lai và hy vọng rằng những điều tốt đẹp sẽ xảy ra trong tương lai. Cảm xúc của con người luôn phức tạp với nhiều luồng suy nghĩ đan xen nhau, tương tự những tình huống mà chúng ta phải đối mặt.
LẮNG NGHE NGƯỜI KHÁC VÀ THỂ HIỆN SỰ ỦNG HỘ
Khi ai đó thể hiện những cảm xúc tiêu cực và chia sẻ với bạn những sự việc khó khăn họ đang gặp phải, đừng dập tắt cảm giác muốn được thấu hiểu, đồng cảm của họ bằng những lời động viên sáo rỗng. Thay vào đó, hãy cho họ biết rằng những gì họ đang cảm thấy là bình thường và bạn luôn ở đó để lắng nghe.
ĐỂ Ý CẢM XÚC BẢN THÂN
Khi muốn có thêm động lực để cảm thấy vui vẻ và phấn chấn tinh thần hơn, nhiều người thường theo dõi những tài khoản mạng xã hội truyền cảm hứng. Đây là một giải pháp sáng tạo để cải thiện tâm trạng, nhưng bạn cũng cần chú ý đến cảm xúc của mình sau khi xem những tài khoản này. Nếu bạn cảm thấy xấu hổ hoặc tội lỗi hơn vì không thể sống hạnh phúc như những bài viết lan tỏa sự tích cực, đó có thể là do tác động của sự tích cực độc hại. Trong những trường hợp như vậy, hãy cân nhắc việc hạn chế tìm kiếm những tài khoản mạng xã hội tương tự như vậy.
Thay vì cố gắng trốn tránh những cảm xúc khó khăn, hãy dũng cảm cho phép bản thân cảm nhận chúng. Bởi những cảm xúc này đều thực tế, có giá trị và quan trọng đối với bạn. Chúng có thể cung cấp thông tin và giúp bạn nhìn nhận những sự việc đã xảy ra, đồng thời tạo động lực để bản thân tích cực thay đổi. Điều này không có nghĩa là bạn phải hành động theo mọi cảm xúc mà bạn cảm thấy. Đôi khi, bạn cần nhiều thời gian để xem xét những gì bản thân đã trải qua, từ đó có cái nhìn khái quát hơn và tìm ra phương pháp giải quyết vấn đề phù hợp.
Khi trải qua giai đoạn khó khăn, hãy tìm những giải pháp giúp giải tỏa cảm xúc một cách hiệu quả. Bạn có thể viết nhật ký hoặc chia sẻ với ai đó bạn cảm thấy tin tưởng. Khi diễn đặt những điều bạn đang cảm thấy thành lời nói hoặc ngôn từ, bạn sẽ nhẹ nhõm hơn vì trút được phần nào gánh nặng.
NÊN NÓI GÌ KHI AI ĐÓ ĐANG CẢM THẤY TIÊU CỰC?
Thay vì nói những câu sáo rỗng như “lạc quan lên”, “đừng buồn nữa”, “chuyện gì xảy ra cũng có lý do của nó” hay “mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi”, có nhiều lời nói tinh tế khác giúp đối phương cảm thấy nhẹ lòng hơn khi họ đang phải trải qua những tình huống tiêu cực. Hãy cho họ biết rằng bạn sẽ luôn ở bên cạnh, sẵn sàng lắng nghe họ giãy bày và chấp nhận mọi cảm xúc của họ, dù chúng có tích cực hay tiêu cực. Hãy cho họ một điểm tựa và dẫn lối đến một phương án tốt hơn thay vì lờ đi sự đau buồn, một mực bảo họ phải vui vẻ, lạc quan hơn.
Sự tích cực độc hại rất khó để nhận biết và chúng ta có thể vô tình mắc phải nó bất kỳ thời điểm nào. Tuy nhiên, nếu có thể nhận ra chúng qua các hành vi cơ bản, bạn có thể loại bỏ kiểu suy nghĩ này, đồng thời hỗ trợ những người đang trải qua những cảm xúc tiêu cực một cách chân thành.
Tổng hợp: Ngọc Trần
Nguồn bài tham khảo: verywellmind
Link bài gốc: https://blog.dabivn.com/phong-cach-song/su-tich-cuc-doc-hai/
Theo dõi Dabi tại:
Dabi Facebook: https://www.facebook.com/dabivietnam
Dabi Instagram: https://www.instagram.com/dabi.vn.official/
Comments
Post a Comment